DAKBAYAN SA CAGAYAN de Oro –— Mao kini ang sentimento ni retired Supreme Court justice Antonio Carpio sa usa ka virtual international conference bahin sa importansya sa seguridad sa nasud, nunot ning pag-ulbo sa kagubot sa Eastern Europe tungod sa pagpanginlabot sa Russia ngadto sa Ukraine.
Gihatagan og gibug-aton sa kanhi mahistrado sa Korte Suprema nga ang sunod nga mapili nga Presidente sa nasud kinahanglang mopatigbabaw sa makasaysayanong kadaugan sa Pilipinas sa Permanent Court of Arbitration sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) batok sa China kalabot sa West Philippine Sea.
“Makabungog nga mayoriya sa mga Filipino, kanunay nga labaw sa 80 porsyento sa mga survey sa SWS (Social Weather Stations) sukad 2016, gusto nga ipatuman ang arbitral award. Ang katawhang Pilipino nakasabot nga ang tanang isda, lana, gas, ug uban pang mineral nga kahinguhaan sa atong exclusive economic zone sa West Philippine Sea eksklusibo sa Pilipinas,” matud ni Carpio.
Ang tanang kandidato sa pagka-Presidente sa Mayo 2022 nga eleksiyon nag-ingon nga ilang paluyohan ang hukom sa Hague, gawas kang Ferdinand “Bongbong” Marcos, Jr.
“Ang arbitrasyon dili na usa ka arbitrasyon kung adunay usa lamang ka partido. So dili kini magamit,” kang Marcos pa.
Mao usab kini ang panglantaw ni Presidente Rodrigo Duterte sa hukom sa Hague. Sukad sa 2016, ang pagdagsang sa mga barkong Chinese maritime militia nagpadayon sa Hope ug Julian Felipe reefs nga iya sa nasud.
Isip usa sa mga delegasyon sa nasud ngadto sa Permanent Court of Arbitration, gihimakak ni Carpio nga wala gidungog ang habig sa China sa arbitral tribunal. Matud ni Carpio, isip partido sa UNCLOS, nagpadala ang China sa ilang position paper niadtong higayona.
Ang kanhi mahistrado midugang nga hapit tanang gamhanang nasud sa kalibutan uyon sa hukom sa UNCLOS, ug ang China ra ang wala motuman niini.
Gusto ni Carpio nga malamdagan ang mga kandidato sa pagka-presidente sa Mayo 2022 nga eleksiyon bahin sa nagkadaiyang hagit sa seguridad ug kaugalingnan sa nasud, ilabi na nga hinayhinay nang nagpakita og kusog ang China ug Russia sa rehiyon. -(PR)
