Hungary mipahawa na sa International Criminal Court atol sa pagbisita sa Netanyahu

DAKBAYAN SA DAVAO — Gipahibalo sa Punong Ministro sa Hungarian nga si Viktor Orbán ang desisyon kaniadtong Huwebes, sa ilang pagkadiskontento sa International Cirminal Court (ICC) nga usa ka political nga korte ug sila mopahawa na isip miembro niini.

Sumala ni Orban diskontento sa mga bag-ong aksyon sa ICC human kini mipagawas og warrant of arest niadtong Nobiembre 2024 batok ni Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu sa akusasyong ‘war crimes” ug “crime against humanity” sa panahon sa panagbangi sa Gaza.

Ang Hungary nahimong miyembro sa ICC sukad sa pagsugod niini niadtong 2002.

Ang desisyon sa pag-atras nahitabo human mipahawa sa ICC ang mga gagmayng grupo sa nasud nga gilangkuban sa Burundi ug Pilipinas. Kini nga lakang nagtimaan sa unang higayon nga ang usa ka estado nga miyembro sa European Union naghimo sa ingon nga aksyon, nga mahimo’g maghimo usa ka sumbanan sa sulod sa grupo.

Gidayeg ni Netanyahu ang desisyon sa Hungary, ug gihulagway kini nga usa ka isog  ug di prinsipyo nga baruganan batok sa iyang gitawag nga “korap nga organisasyon.”

Gipahibalo ni Orbán kini nga sentimento, nga nag-ingon nga ang ICC nahimo nga usa ka politikal nga entidad kaysa usa ka hudisyal.

Ang Assembly of States Parties sa ICC nagpahayag og kabalaka sa pahibalo sa Hungary, nga nagpasiugda sa kamahinungdanon sa kolektibong pasalig sa internasyonal nga hustisya. Giawhag nila ang Hungary nga ikonsiderar pag-usab ang desisyon niini ug ipadayon ang pagsuporta sa mga obligasyon niini sa ilawom sa Statute sa Roma.

Sa usa ka lakang nga nakakuha sa internasyonal nga atensyon, gipahayag sa Hungary ang katuyoan niini nga moatras gikan sa International Criminal Court (ICC), dungan sa opisyal nga pagbisita sa Punong Ministro sa Israel nga si Benjamin Netanyahu sa Budapest.

Ang proseso sa pag-atras gikan sa ICC nanginahanglan ug pormal nga pagpahibalo sa Sekretaryo-Heneral sa United Nations ug moepekto sulod sa tuig pagkahuman sa pagkadawat.

Niini nga panahon, ang Hungary nagpabilin nga obligado nga mokooperar sa mga proseso sa korte. Gipasiugda sa mga eksperto sa legal nga ang pag-withdraw dili makawala sa usa ka estado sa mga responsibilidad nga nahimo samtang usa pa ka miyembro.

Ang mga kritiko nangatarungan nga ang lakang sa Hungary nagpahuyang sa internasyonal nga mga paningkamot sa paghupot sa mga indibidwal nga adunay tulubagon sa seryoso nga mga krimen ug mahimong makapadasig sa ubang mga nasud sa paghagit sa awtoridad sa korte.

Ang mga organisasyon nga nagtulak sa tawhanong katungod kon human rights nanawagan sa European Union nga sulbaron kini nga kalamboan ug pamatud-an pag-usab ang pasalig niini sa ICC.

Ang desisyon ni Orbán nagpakita sa mas lapad nga pagduhaduha sa iyang administrasyon sa mga internasyonal nga institusyon ug nahiuyon sa iyang sumbanan sa pagpauswag sa mga relasyon sa mga lider nga nag-atubang sa internasyonal nga pagsusi.

Kini nga baroganan mahimong makapabug-at pa sa relasyon sa Hungary sulod sa EU, diin ang pagsunod sa internasyonal nga balaod usa ka sukaranan nga prinsipyo.

Ang Hungary nahimong miyembro sa ICC sukad sa pagsugod niini niadtong 2002.

DIli kini ang unang higayon nga mipahawa ang Hungary sa ICC. Niadtong tuig 2023 nagpadayag na ang Hungary nga mopahawa human nagpagawas ug arrest warrant batok ni Russian President Vladimir Putin.